Fotoğraf: Flickr, Benrose

Ülkemizin en önemli tarihi ve turistik eserlerinden biri olan Yesemek Açık Hava Müzesi , Gaziantep’in İslahiye ilçesinin 22 km. güneydoğusundadır. Gaziantep’e 113 km uzunluğunda asfalt bir yolla bağlanmıştır.

Tarihte bilinen ilk açıkhava heykel atelyesi olan Yesemek , Hitit İmparatoru Şuppillulima zamanında M.Ö. 1375-1335 yılları arasında açılmış ve burada bölgenin yerli halkı olan Hurlar çalışmışlardır. Atelyenin takriben bir kilometre batısında taşçı ustalarının , işçilerin evleri ve muhtelif aletleri (taş çekici ,balyoz ,taş kalemi v.b.) bulunmuştur.

Eski yakın doğunun en büyük açıkhava heykel atelyesi ve taşocağı olduğu , aynı zamanda bir heykel okulu niteliği de taşıdığı kimi kaynaklarda ayrıca belirtilmiştir. Atelyenin burada kurulmasının sebebi , bu bölgede araziye menekşemsi gri rengini veren ,Dolarit diye de adlandırılan , çok kaliteli bir bazalt damarı olmasıdır.

Taşocağından çıkarılan bu taşlar , dağın yanındaki heykel atelyesine gelmekte ve burada , öncelikle, şekiller şablonlar yardımıyla taş bloklarının üzerine çizilmekteydi. İkinci aşamada şeklin konturları kabaca belirlenmekte ve bazı detaylar işlenmekteydi. Üçüncü aşamada detaylar daha da özenli işlenmekte ve heykel ince perdahlanarak son haline getirilmekteydi.

Heykelin son rötuşlarının kullanıldığı mimari mekanda yapıldığı ,yakın çevrede yapılan kazılarda (Zincirli-Sakçagözü) bitmiş heykellerin (Sfenks) bulunmasından anlaşılmaktadır. Sfenkslerde Mısır Uygarlığı etkisi göze çarpmaktadır. Zaten Yesemek ve havalisi (İslahiye) , Anadolu ile Mısır’ı biribirine bağlayan yol üzerindedir ve bir çok savaşa sahne olmuştur.

M.Ö. 8. Yüzyılın sonlarında bölge Hititler’in elinden çıkıp Asurlular egemenliğine girdiğinde taş ocağı ve heykel atelyesi işlerliğini yitirmiş ve çalışan halk burayı terketmiştir. O zamandan ,1890 yılında Zincirli Höyük’ünde kazılar yapmakta olan Felix Von Luschan ‘ın burayı keşfetmesine kadar , Yesemek susmuş ve beklemiştir. Felix yazılarında Yesemek’ten bir kaç cümle ile bahsetmiştir.

En nihayet , 1958-1961 yılları arasında Prof. Dr. Bahadır Alkım ve 90′lı yıllarda da Arkeolog İlhan Temizsoy ,Yesemek’te bulunan 300 adet heykel (Sfenksler-Arslanlar ve Dağ Tanrıları) ve yontuyu(taslak) gün ışığına çıkartmışlardır. Bu eserlerin bir kısmı Gaziantep Müzesi’nde , çoğunluğu da Yesemek Açık Hava Müzesi’nde sergilenmektedir. Kaynak: Arkeoloji

Diğer bilgi kaynakları

• İstanbul Life Gaziantep
• Wikipedia Gaziantep, İslahiye
• Atlas dergisi Yesemek